AYIRT EDICI YETENEK
İşe Alım ve Aday Deneyimi — Derinlemesine
İşe alım, İK'nın en görünür ve en pahalı sürecidir. Yanlış işe alımın maliyeti yalnızca boşa giden maaş değildir: kaybedilen zaman, düşen ekip morali ve yeniden başlayan süreç de bu maliyete dâhildir. Ayrıca işe alım, bir kurumun en çok önyargı riski taşıyan alanıdır — bu yüzden hem hızlandırılması hem de adilleştirilmesi gerekir.
İşe alım hunisi ve ölçüm noktaları
| AŞAMA | ÖLÇÜLEN |
|---|---|
| İlan & çekim | Hangi kanaldan kaç nitelikli aday geldi; kanal başına maliyet. |
| Başvuru | Başvuru sayısı, tamamlanma oranı, aday deneyimi geri bildirimi. |
| Ön eleme & tarama | Tarama süresi, elenen aday oranı, eşleştirme isabeti. |
| Mülakat | Mülakat sayısı, değerlendirici tutarlılığı, aşamada geçen süre. |
| Teklif | Teklif kabul oranı; reddedilen tekliflerin nedenleri. |
| İşe başlama | Pozisyon kapatma süresi (time-to-fill), işe alım maliyeti. |
| İlk yıl | İşe alım kalitesi: ilk yıl performansı ve ilk yıl ayrılma oranı. |
Yapay zekâ işe alımda ne yapar, ne yapmaz?
| YAPAY ZEKÂ NE YAPAR | YAPAY ZEKÂ NE YAPMAZ |
|---|---|
| Özgeçmişi yapılandırır ve okunabilir hale getirir | Adayı tek başına eler veya reddeder |
| İş ile ilgili yetkinlik eşleşmesi puanı üretir | Yaş, cinsiyet, köken gibi korunan özellikleri kullanmaz |
| Adayları aynı kriterlerle sıralamaya yardım eder | İşe alma kararını vermez — karar insana aittir |
| Mülakat sorusu ve değerlendirme rehberi önerir | Adayın videosundan kişilik/duygu çıkarımı yapmaz |
| Önerilerinin gerekçesini açıklar | Açıklanamayan “kara kutu” kararlar üretmez |
| Neden bu sınır önemli? İşe alımda otomatik karar, hem hukuki risk hem de etik sorun yaratır. Yapay zekâ tarama süresini kısaltır ve tutarlılığı artırır; ancak insanın hayatını etkileyen kararı bir insan verir ve bu kararı gerekçelendirebilir olmalıdır. |
|---|